Hội thảo về các thuật ngữ được sử dụng trong các nghiên cứu về Nhân học và Xã hội học về giới và tình dục, tổ chức tại Hà Nội ngày 27-28/8/2005. Mục tiêu của Hội thảo nhằm tạo một diễn đàn cho các nghiên cứu viên cùng chuyên gia thảo luận về nghĩa của các thuật ngữ và đặc biệt là việc sử dụng các thuật ngữ này bằng tiếng Việt trong học tập và nghiên cứu. Tham gia hội thảo gồm các nghiên cứu viên và cán bộ chương trình tới từ các cơ quan và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu xã hội, giới và tình dục.

Sau hội thảo, một danh mục các thuật ngữ đang được soạn thảo. Danh mục này bao gồm nghĩa tiếng Việt của từ, giải nghĩa, cũng như ví dụ và xuất xứ của thuật ngữ. Trong phần đăng tải dưới đây, chúng tôi mới dừng ở mức đưa lên nghĩa tiếng Việt của từ. Phần giải nghĩa và ví dụ đang được tiếp tục hoàn thiện và sớm gửi đến các bạn để xin ý kiến đóng góp. Vì nhân học và xã hội học là các ngành khoa học mới, kinh nghiệm sử dụng các thuật ngữ dùng trong các ngành khoa học này còn hạn chế.

Chúng tôi hy vọng nhận được sự chia sẻ và đóng góp ý kiến của các bạn về các thuật ngữ này để cùng phát triển và xây dựng Danh mục thuật ngữ bằng tiếng Việt đầy đủ và chính xác, nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, trao đổi học tập về Nhân học và xã hội học tốt hơn. Danh sách thuật ngữ sau khi thảo luận sẽ được tập hợp, biên tập và xuất bản nhằm chia sẻ rộng rãi trong giới khoa học xã hội.

Thuật ngữ tiếng Anh	Dịch Tiếng Việt
Acculturation:	Tiếp biến văn hoá
Agency	Thể hiện chủ thể
Analytical concept	Khái niệm có tính phân tích
Anthropology	Nhân học
Civil society	Xã hội dân sự
Context	Bối cảnh
Cultural determinism:	Chủ nghĩa vị văn hoá
cultural relativism:	Chủ nghĩa tương đối văn hoá
Discourse	Theo Foucault, là một cách nói, cách mô tả hiện tượng sự vật mà được quy định bởi nhóm chuyên môn hoặc những người có quyền nhất định. Cách nói này tạo ra quyền lực trong xã hội.
Emic	Nhìn nhận theo quan điểm của người trong cuộc
empathetic method:	Phương pháp đồng cảm với đối tượng nghiên cứu
Empirical	Có tính kinh nghiệm
Essentialism	Luận thuyết bản thể
Ethnocentrism	Chủ nghĩa áp đặt văn hoá
Ethnography	Khảo tả dân tộc học
Ethnology	Dân tộc học
Etic	Nhìn nhận theo quan điểm của người trong cuộc
feminist study/theories	thuyết/ chủ nghĩa vị nữ
Grounded theory:	Lý thuyết dựa trên các thử nghiệm
Hegemony	Áp đặt vô hình
Marginalized people	Người bị phân biệt, kỳ thị
Metaphor	Ản dụ
Narrative	Phương pháp phân tích lời kể
Norm	Chuẩn mực
Participant observation	Quan sát hòa nhập
Pluralism	Chủ nghĩa đa nguyên; đa ý thức hệ
Post-colonialism	Giai đoạn hậu thuộc địa
Post-modernism	Giai đoạn/ trường phái hậu hiện đại
Power	Quyền lực, quyền năng
Sexual script	Khuôn mẫu ứng xử tình dục
Social capital	Vốn xã hội
Social construction theory	Học thuyết kiến tạo xã hội
Structuralism	Chủ nghĩa cấu trúc
Theoritical	Có tính lý thuyết
Values	Giá trị, chỗ đứng
Wertrational (instrumental action)	Hành động duy lý: cân nhắc cả mục tiêu , công cụ và kết quả; hành động, hoạch định được rất rõ, tính toán hợp lý, duy lý).
Zweckrational ( value rationality)	Hành động vị giá trị: Quan tâm đến cái đích cuối cùng – có thể không có khả năng hoạch định/tự quyết, chấp nhận kết quả